Haddii la yiraahdo "Taariikhda Gobolka Hiiraan," waxaa laga maarmaan ah in laga bilaabo bariiska gobolkan oo ah mid istiraatijiyadeed. Gobolka Hiiraan, oo xaruntiisu tahay magaalada , waa mid ka mid ah gobollada ugu taariikhda dheer dalka Soomaaliya. Wuxuu ku yaallaa bariga koonfureed (koonfur-galbeed) ee dhexda Soomaaliya, isagoo ku xiran Itoobiya dhanka galbeed, kana soo jeeda webiga Shabeelle oo kala qaybiya magaalada Beledweyne laba qaybood: Buundoweyne iyo Kooshin.
Khilaafaadka siyaasadeed ee ku saabsan awood-qeybsiga caasimadda iyo hoggaanka Hirshabelle ayaa mar kasta keena loolan adag oo u dhexeeya madaxda heer federal, heer dowlad goboleed, iyo siyaasiyiinta maxalliga ah ee gobolka. Doorka Halganka Amniga: Macawisleyda
) waxay soo sheegayaan in 23 tuulo oo horay u go'doonsanaa hadda la geeyay gargaar bini'aadanimo ka dib markii amniga la adkeeyay. Sidoo kale, shacabka gobolka ayaa bishii Maarso 2026 soo dhaweeyay ansixinta wax-ka-beddelka dastuurka federaalka si loo helo nidaam doorasho oo qof iyo cod ah.
: Hiiraan waxa ay ka mid tahay siddeedii gobol ee ugu horreeyay ee Soomaaliya markii ay xornimada qaadatay 1960-kii. Waxaa lagu tiriyaa dhul leh ilbaxnimo fog oo soo jirtay tan iyo xilliyadii "Punt".
Ka dib rarkii dowladdii dhexe sannadkii 1991, Hiiraan wuxuu dhexda u galay wejiyo kala duwan oo isbeddel ah:
Gobolka Hiiraan wuxuu dhacaa bartamaha Soomaaliya, waxaana xad la leh gobollada Shabeellaha Dhexe, Galgaduud, Shabeellaha Hoose, Baay, Bakool, iyo Gobolka Soomaali Galbeed ee Itoobiya.
Hiiraan waxay safka hore kaga jirtay dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, iyadoo gobolku noqday udub-dhexaadka kacdoonka dadka deegaanka (Ma'awisley). Guulaha Ciidanka
Gobolka Hiiraan waxa uu caan ku yahay beeraha iyo xoolaha, isagoo ka mid ah gobollada ugu wax soo saarka badan Soomaaliya. Inta badan wax soo saarka miraha, khudaarta, iyo xoolaha ayaa la dhoofiyaa magaalooyinka Soomaaliya oo dhan. Khubarada beeraha ayaa sheegay in gobolka uu yahay mid midho-dhaleed badan oo ay ku yaalliin dhul-beereed aad u ballaaran.
: Degmo muhiim ah oo dhacda xadka gobolka Galgaduud.
Wakhtiyadii hore, bulshada Hiiraan waxay ku noolaayeen nidaam xoolo-dhaqasho iyo beer ah. Waxay ahaan jirtay meel isku xirta koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya, taas oo ka dhigtay gobolka ganacsi aad u wanaagsan. Ganacsatadu waxay ka soo gudbi jireen Beledweyne xoolaha, haragga, iyo miraha webiga.
Taariikhda Hiiraan, waxay nagu baraa in deegaanku yahay meel muhiim ah, biyo leh, jannadii ugu wanaagsan ee ay ku koraan dhirta, xoolaha, iyo dadka. Sidoo kale, taariikhda Hiiraan, waxay nagu baraa in dawladnimada Soomaaliya, ay tahay inay ku dhisan tahay nidaam bulshadeed oo horumarsan, dhaqan, diin, iyo nidaam dawladinimo oo qani ah.